معرفی زبان و گويش الويری     گويش الويری از لحاظ نشانه با زبان فارسی ، کردی اورامی ، لری و گيلکی تشابه دارد ؛ از ويژگی های اين گويش حفظ جنس (مونث و مذکر) دراسامی ، درسوم شخص مفرد ضمايرشخصی ، درافعال و صفات است ؛ همچنين ساختمان فعل لازم و متعدی از يکديگرمتفاوتند بدين ترتيب که در افعال ناگذر(لازم) شناسه مانند زبان فارسی بعد از ريشه ی فعل قرار می گیرد اما درافعال گذرا(متعدی) ابتدا شناسه سپس ريشه ی فعل آورده می شود .

    صرف افعال در زبان الويری

    تو ضيحات " افعال لازم "
1- در صيغه های ماضی اول ريشه سپس ضمير قرار می گيرد.
2- در فعل ماضی مطلق حرف اول (ب) دارای علامت فتحه می باشد.
3- در افعال ماضی نقلی ، ماضی بعيد، ماضی التزامی وماضی استمراری حروف اول (ب-ا) دارای علامت کسره می باشند.
4- در افعال ماضی نقلی و ماضی بعيد لفظ صيغه ی سوم شخص مفرد مذکر و مونث متفاوت است.
5- ضماير فعل لازم در صيغه های ماضی و آينده عبارتند از : ( م - ی - در سوم شخص مفرد مستتر - يون - يايا - نده ).
6- در صيغه های مضارع ضمايرعبارتند از : ( م - ی - ون - در سوم شخص مفرد مستتر - ايا - نده )
7- لفظ سوم شخص مفرد در افعال مضارع و آينده برای مذکر و مونث متفاوت است.
8-ريشه ی فعل ماضی وآينده با ريشه فعل مضارع متفاوت است؛
در مثال ذکر شده برای افعال ماضی وآينده از ريشه ی ( وشت) وبرای فعل مضارع از ريشه ی ( وز) استفاده شده است.

    ساختار افعال لازم درزبان الويری
1- ماضی مطلق : حرف ب + بن ماضی + ضمير
2- ماضی نقلی : حرف ب + بن ماضی + نشانه ی فعل نقلی + ضمير
3- ماضی بعيد : حرف ب + بن ماضی + نشانه ی فعل بعيد + ضمير
4- ماضی التزامی : حرف ب + بن ماضی + نشانه ی فعل التزامی + ضمير
5- ماضی استمراری : حرف اِ + بن ماضی + ضمير
6- مضارع التزامی : حرف ب + بن مضارع + ضمير
7- مضارع اخباری : حرف اِ + بن مضارع + ضمير
8- آينده : حرف ب + بن ماضی + نشانه ی فعل آينده + ضمير